Creative Commons Sertifika Eğitim Kaynakları
  • Creative Commons Sertifika Eğitim Kaynakları
  • Eğitim kaynakları hakkında
  • Bölüm 1: Creative Commons nedir?
    • 1.1 Creative Commons’ın öyküsü
    • 1.2 Günümüzde Creative Commons
    • 1.3 Creative Commons ve açık GKAM
    • Ek kaynaklar
  • Bölüm 2: Telif hakkı yasası
    • 2.1 Telif hakkına giriş
    • 2.2 Telif hakkının küresel yönleri
    • 2.3 Kamu malı
    • 2.4 Telif hakkı istisnaları ve sınırlamaları
    • Ek kaynaklar
  • Bölüm 3: CC lisansının yapısı
    • 3.1 Lisansın tasarımı ve terminolojisi
    • 3.2 Lisansın kapsamı
    • 3.3 Lisans türleri
    • 3.4 Lisansın uygulanabilirliği
    • Ek kaynaklar
  • Bölüm 4: CC lisanslarının ve CC lisanslı eserlerin kullanılması
    • 4.1 CC lisansı seçmek ve uygulamak
    • 4.2 CC lisansı uygulandıktan sonra dikkate alınacak konular
    • 4.3 CC lisanslı eserleri bulmak ve yeniden kullanmak
    • 4.4 CC lisanslı eserleri remikslemek
    • Ek kaynaklar
  • Bölüm 5: Eğitmenler İçin Creative Commons
    • 5.1 AEK, açık ders kitapları ve açık dersler
    • 5.2 Kaynakları bulmak, değerlendirmek ve uyarlamak
    • 5.3 AEK oluşturma ve paylaşma
    • 5.4 Açık pedagoji / uygulamalar
    • 5.5 Kurumunuzu açık hale getirmek
    • Ek kaynaklar
  • Bölüm 6: Kütüphaneciler için Creative Commons
    • 6.1 Araştırmalara açık erişim
    • 6.2 AEK, açık ders kitapları ve açık dersler
    • 6.3 Kaynakları bulmak, değerlendirmek ve uyarlamak
    • 6.4 AEK oluşturma ve paylaşmak
    • 6.5 Kurumunuzu açık hale getirmek
    • Ek kaynaklar
Powered by GitBook
On this page
  • Neden önemli?
  • Öğrenim çıktıları
  • Sizin için neden önemli?
  • Temel bilgiler
  • AEK ve ücretsiz kütüphane kaynakları
  • İlköğretim / ortaöğretim (K-12) ve yüksek öğretimde AEK
  • Açık eğitim kaynakları: Çok kısa bir tarihçe
  • Son notlar
  • Dipnotlar

Was this helpful?

  1. Bölüm 5: Eğitmenler İçin Creative Commons

5.1 AEK, açık ders kitapları ve açık dersler

PreviousBölüm 5: Eğitmenler İçin Creative CommonsNext5.2 Kaynakları bulmak, değerlendirmek ve uyarlamak

Last updated 3 years ago

Was this helpful?

Açık eğitim, doğru kullanıldığı takdirde, dünyadaki herkesin ücretsiz, etkin, açık öğrenim materyallerine sıfır marjinal maliyetle ulaşabilmesine yardımcı olan bir fikir ve aynı zamanda bir içerik, uygulama, politika ve topluluktan oluşan bir kümedir. Tarihte ilk defa, dünyanın dört bir yanındaki eğitmenler, yüksek kaliteli ve etkin öğrenim malzemeleri oluşturabilmekte ve öğrenmek isteyen herkesle paylaşabilmektedir. Öğrenmedeki dönüşümsel yön değişikliğinin anahtarı Açık Eğitim Kaynaklarıdır (AEK). AEK, toplumun hiçbir maliyet olmaksızın özgürce kullanması, paylaşması ve üstüne ekleyerek yeniden üretmesi için yasal izinlerle paylaşılan eğitim malzemeleridir.

AEK şu sebeplerden ötürü mümkündür:

  • Eğitim kaynakları, (çoğunlukla) dijital olarak üretilmekte olup[1] dijital kaynaklar, sıfıra yakın maliyetlerle saklanabilmekte, kopyalanabilmekte ve dağıtılabilmektedir;

  • İnternet, toplumun dijital içerik paylaşımını kolaylaştırmıştır; ve

  • Creative Commons lisansları, eğitim kaynaklarının telif haklarını muhafaza ederken, bu kaynakları kanuna uygun bir şekilde dünya ile paylaşmayı kolaylaştırmakta ve yasal kılmaktadır.

Dünya ile neredeyse sıfır maliyet [2] ile etkin eğitim malzemeleri paylaşabildiğimizden, çoğu insan, halk eğitimini destekleyen eğitmenlerin ve hükümetlerin bu konuda ahlaki ve etik bir yükümlülüğünün bulunduğunu savunmaktadır. Bu argüman, eğitimin temelinde bilgi ve fikir paylaşımı olduğu önermesine dayanmaktadır. Creative Commons, AEK'nın akademik derslerde kullanılan pahalı ve özel içeriğin bir çoğunun yerini alacağına inanmaktadır. Bu modele geçiş, eğitim içeriğinin kalitesinden ödün vermeden daha adil ekonomik fırsatlar ve sosyal faydalar yaratacaktır.

Neden önemli?

İnternet çağında eğitimin önceki kuşaklara göre daha pahalı ve daha az esnek olması mantıklı görünüyor mu? İnsanların ve bilginin, internet üzerinde giderek birbirine bağlı ve mevcut hale gelirken, bunun öğrenme, çalışma hayatı ve toplum açısından ne gibi bir anlamı olacaktır? Ekonomiler giderek küreselleştikçe ve birbirlerine bağlandıkça, iyi işlere ulaşmak ve bunları korumak için gereken beceri ve bilgi de daha yüksek bir eğitim gerektirmektedir. Tüm ulusal hükümetler toplumsal eğitim sistemlerinin bireyleri, aileleri ve daha geniş ölçekte toplumu nasıl destekleyebileceğine dair stratejik hedeflere sahiptirler ve buna yatırım yapmaktadırlar. Örgün eğitimin dışında birçok ilgi çekici ve faydalı deneyler gerçekleşmesine rağmen, resmi kurumlar tarafından verilen diplomalar, sertifikalar ve diğer yeterlilikler, dünya genelinde birçok insanın yaşam kalitesi açısından kritik öneme sahip olmaya devam etmektedir.

Daha önce belirtildiği üzere, eğitim, internet çağında bile, her zamankinden daha pahalı ve daha az esnek olabilmektedir. Birçok ülkede, eğitim malzemesi yayıncıları, ders kitapları ve diğer kaynaklar için fazla ücret talep etmektedir. Baskıdan dijitale geçiş kapsamında, aynı şirketler büyük oranda, öğrencilerin kitap satın alıp sahip oldukları bir modelden, sınırlı bir süre erişime sahip oldukları "akış" modeline geçiş yapmışlardır.

Ayrıca, yayıncılar sürekli olarak, yazdırma, kesme ve yapıştırma gibi işlemleri yasaklayan ve materyallerin arkadaşlar arasında paylaşımını kısıtlayan yeni yollar icat etmek de dahil olmak üzere, öğrenci ve öğretmenlerin geçici erişime sahip oldukları kaynaklarla yapacakları şeyleri kısıtlayıcı teknolojileri geliştirmektedirler.

Öğrenim çıktıları

Bu bölümü tamamladığınızda;

  • Açık eğitim kaynakları (AEK) bağlamında "açık" ifadesini tanımlayabilir,

  • AEK, açık ders kitapları, açık dersler ve kitlesel açık çevrimiçi ders (KAÇD) arasındaki farkları tanımlayabilirsiniz.

Sizin için neden önemli?

Eğitim materyallerinin artan maliyetlerinin ve azalan esnekliğinin siz ve tanıdıklarınız üzerinde ne gibi etkileri oldu? Tüm hakları saklı telifler ve ilgili yasaların, öğrenciler ve öğretmenler açısından maliyetlerin artışında ve esnekliğin azalmasında ne gibi bir rolü olduğunu düşünüyorsunuz?

Temel bilgiler

AEK'yı herhangi bir kişiye tarif etmek için, teknik açıdan daha basit olan şu tanımı da kullanabilirsiniz: AEK, tüm öğrencilere daha iyi hizmet verebilmek için ücretsiz indirilebilen, düzenlenebilen ve paylaşılabilen eğitim malzemeleridir.[3]

Giderek daha pahalılaşan ve esnekliğini kaybeden geleneksel eğitim malzemelerinin aksine, AEK, herkese her yerde ücretsiz indirme, düzenleme ve başkalarıyla paylaşma izni vermektedir. David Wiley'nin yaptığı başka bir popüler tanıma göre, herkese yalnızca 5R aktiviteleriyle uğraşma izni verecek şekilde lisanslandırılan eğitim malzemeleri AEK olarak kabul edilebilir.

5R izinleri şunları içermektedir:

  1. Saklama (Retain) - içeriğin kopyalarını oluşturma, sahip olma ve kopyalarını kontrol etme izni (örn. indirme, çoğaltma, saklama ve yönetme)

  2. Tekrar Kullanma (Reuse) - içeriği farklı şekillerde kullanma izni (örn. sınıfta, çalışma grubunda, internet sitesinde veya videoda)

  3. Revize Etme (Revise)- içeriği uyarlama, düzeltme veya değiştirme izni (örn. içeriği başka bir dile çevirme)

  4. Yeniden Düzenleme (Remix)- yeni bir şey oluşturmak için orijinal veya revize içeriği başka malzemelerle birleştirme izni (örn. içeriği bir 'mashup' (bütünleşik uygulamalar) şeklinde birleştirme)

  5. Yeniden Dağıtma (Redistribute)- orijinal içeriğin kopyalarını, kendi revizyonlarınızı veya kendi düzenlemelerinizi başkalarıyla paylaşma izni (örn. bir kopyasını bir arkadaşınıza verme)

Bir eğitim kaynağının size 5R izni veren açık eğitim kaynağı olduğunu doğrulamanın en kolay yolu, kaynağın halka açık olduğunu veya türev çalışmaların oluşturulmasına izin veren bir Creative Commons lisansı kapsamında lisanslandırılmış olduğunu belirlemektir - CC BY, CC BY-SA, CC BY-NC veya CC BY-NC-SA. Bu listeye Kamu Malı İşaretini eklemedik çünkü bir ülkede bu şekilde etiketlenen bir kaynak, başka bir ülkede kamu malı olmayabilir. Bölüm 3’te belirtildiği gibi, Kamu Malı İşareti, yasal bir etkiye sahip değildir.

AEK ve ücretsiz kütüphane kaynakları

Öğretmenler ve öğretim görevlileri genelde, derslerinde tüm hakları saklı ticari içerik, ücretsiz kütüphane kaynakları ve AEK'nı bir arada kullanırlar. Kütüphane kaynakları, o kurumdaki öğrenciler ve öğretmenler için "ücretsiz” olsa bile, (a) kurumun kütüphanesi satın almak veya abone olmak zorunda olduğundan bunlar "ücretsiz" değildir ve (b) genel olarak halka açık değildir. Bu tablo, bu eğitim kaynaklarının her bir türünün öğrencilere maliyetini, öğretmenler ve öğrencilere verilen yasal izinlerini tanımlamaktadır.

İlköğretim / ortaöğretim (K-12) ve yüksek öğretimde AEK

AEK eğitimin tüm sektörlerinde kullanılır. Bununla birlikte AEK'nın üretim ve kullanım şekli, çalıştığınız eğitim kademesine göre çoğunlukla farklılık gösterir. Genelde, yüksek öğretimde görev alan eğitmenler daha yüksek ihtimalle,

  • zamana, kaynaklara ve eğitim malzemelerini üretmek ve revize etmek için desteğe sahiptir,

  • oluşturdukları içeriğin telif hakkına sahip olurlar (yüksek okul / üniversite ile olan sözleşmelerine bağlı olarak), ve

Genelde, ilköğretim / ortaöğretim (K-12) öğretmenleri, daha düşük ihtimalle,

  • zamana, kaynaklara ve eğitim malzemelerini üretmek ve revize etmek için desteğe sahiptirler,

  • oluşturdukları içeriğin telif hakkına sahip olabilirler (okul / ilçe ile olan sözleşmelerine bağlı olarak), ve

  • müfredatlarında hangi içeriğin kullanılacağına ilişkin tek taraflı karar verebilirler.

Açık eğitim kaynakları: Çok kısa bir tarihçe

Bu belgede "Açık Eğitim Tarihine" kapsamlı bir genel bakış sunmak için yeterli alan bulunmadığından, açık eğitim hareketinin büyümesine katkıda bulunan önemli olaylardan bazılarına yer verilmiştir. (Listeye dahil edebileceğimiz başka kritik olaylar biliyorsanız, lütfen bize söyleyin ve biz de tarihçeyi güncelleyelim. Teşekkürler!)

Son notlar

İster açık ders kitabı olarak isterse dijital açık eğitim havuzu olarak düzenlenmiş olsun, AEK, öğretmenlere, öğrencilere ve diğer kişilere, eğitimi daha ekonomik ve daha esnek kılan geniş birtakım izinler sunmaktadır. Eğitmenler herkes için etkin eğitim kaynaklarına erişimi en üst düzeye çıkarmak istediklerinden, bu izinler hızlı, düşük maliyetli deneyimleme ve yenilenmeye olanak tanımaktadır.

Dipnotlar

[1] Çoğu AEK dijital olarak “doğmaktadır”, yine de AEK dijital ve basılı formatlarda öğrencilere sunulabilmektedir. Tabi ki, dijital AEK'nın paylaşılması, değiştirilmesi ve yeniden dağıtılması kolaydır, ancak bir şeyin dijital olması AEK olduğu anlamına gelmez.

[2] Birçok ülkede (çoğu AB üyesi ülke gibi), maliyet bir problem olmakla birlikte, kısıtlayıcı telif hakları ve daraltılmış adil kullanım / adil tasarruf hakları, yeni öğretim yöntemlerini sınırlayabilmektedir.

[3] AEK iletişimi üzerinde çalışan Kuzey Amerikalı açık eğitim savunucuları koalisyonu OER Communications tarafından hazırlanmıştır: oer-comms@googlegroups.com

Başlamak için şu videoyu izleyin ? (süre 03:48)

(AEK), (a) kamu malı olan veya (b) herkese ücretsiz ve daimi bir şekilde (saklama, tekrar kullanma, revize etme ve yeniden düzenleme ve yeniden dağıtma) faaliyetlerine izin veren bir şekilde öğretim, öğrenim ve araştırma malzemeleridir.

AEK türlü şekillerde ve boyutlarda hazırlanabilir. Örnek bir AEK tek bir video veya gibi küçük olabileceği gibi, bir diploma programı kadar büyük de olabilir. Öğretmenlerin, AEK'nı, tüm hakları saklı telifli bir ders kitabının yerini almaya yetecek kadar kapsamlı bir koleksiyon haline getirmeleri zor veya en azından zaman alıcı olabilir. Bu nedenden ötürü, AEK genellikle, eğitmenlerin daha kolay anlayabilmeleri ve kullanabilmeleri için geleneksel ders kitabını andıran yollarda toplanır ve sunulur.

"Açık ders kitabı" terimi basitçe, kullanım sürecini kolaylaştırmak için geleneksel ders kitabına benzeyecek şekilde düzenlenmiş bir AEK koleksiyonudur. Farklı disiplinlerde açık ders kitapları örneklerini görmek için, , tveya adreslerini ziyaret ediniz.

Zaman zaman, AEK, dijital eğitim yazılımı (courseware) şeklinde toplanır ve sunulur. Açık eğitim yazılımı örneklerini görmek için, ve adreslerini ziyaret ediniz.

Araştırmalar, öğretmenler AEK kullandıklarında öğrencilerin aynı zamanda tüm hakları saklı telifli eğitim malzemeleri yerine AEK tercih edildiğinde öğrencilerin elde edebildiklerini göstermektedir.

AEK fikri, (2007) ve (2017), UNESCO (2012), (2017) ve (2019) gibi çeşitli belgelerle gösterildiği gibi, çeşitli kişiler, kurumlar ve hükümetler tarafından güçlü bir şekilde savunulmaktadır.

derslerinde hangi içeriğin kullanılacağına ilişkin tek taraflı karar verebilirler (bkz. )

Bu nedenle, yüksek eğitimde çalışan eğitmenler, genellikle AEK üreticileridir ve derslerinde AEK kullanılıp kullanılmayacağına karar verebilirler. Yüksek öğretimde AEK kullanımı, bireysel olarak eğitim görevlisi seviyesinde gerçekleşme eğilimindedir. Bu fırsat verildiğinde, açık eğitim içeriğinin oluşturulması ve kabulü, açık eğitim uygulamalarına / pedagojisine geçiş için öğretim kadrosuna zaman, kaynak ve destek verilmesi kritik öneme sahiptir. Örnek: .

Bu nedenle, ilköğretim ve ortaöğretim (K-12) okullarında AEK kullanımı, bireysel olarak öğretmen seviyesinden ziyade ilçe veya okul düzeyinde gerçekleşme eğilimindedir. Örnek: .

1969 - İaçıldı

1983 - hareketi kuruldu

1989 -

1997 -

1998 -

1998 - “Açık içerik” terimi türetildi ve yayınlandı

1999 - yayınlandı

1999 - çıkarıldı (2012'de OpenStax olarak yeniden adlandırıldı)

2001 -

2001 - kuruldu

2001 -

2002 -

2002 - Creative Commons çıkarıldı

2002 - ismini türetti

2004 - İlk yıllık

2005 - kuruldu (2014'te Açık Eğitim Konsorsiyumu olarak yeniden adlandırıldı)

2006 -

2007 -

2007 -

2007 - ve Couros "açık ders" deneyleri yaptı

2008 -

2008 -

2000 öğrencinin katılımı sonucu, "kitlesel açık çevrimiçi ders" veya terimi ortaya çıktı. KAÇD'i tanımlayan bu videoyu izleyin:"K" video (4:26) Dave Cormier, CC BY 3.0

2012 - ilk açık ders kitabını yayınladı.

2012 -

2013 - çıkarıldı

2017 -

2019 -

2020 - ı

Neden AEK
Açık Eğitim Kaynakları
5R
lisanslanmış
simülasyon
OpenStax
he Open Textbook Library
BCcampus Open Education
Open Education Consortium
MIT OCW
sadece paradan tasarruf etmediklerini
daha iyi
sonuçlar
Cape Town Açık Eğitim Bildirgesi
Cape Town +10
Paris AEK Beyannamesi
UNESCO Ljubljana AEK Eylem Planı
UNESCO AEK Tavsiyesi
akademik özgürlük
British Columbia Fakültesi bir Açık Ders Kitabı yazdı
Yeni Zelanda okullarında açık politikalar
ngiltere Açık Üniversitesi
GNU'nun çıkışı ile Özgür yazılım
World Wide Web
MERLOT
U.S. Telif Hakkı Süresi Uzatma Yasası
Açık İçerik Lisansı
Açık Yayım Lisansı
Connexions
Vikipedi
Creative Commons
MIT Courseware
Budapeşte Açık Eğitim İnisiyatifi
lisansları
UNESCO Açık Eğitim Kaynakları
Açık Eğitim Konferansı
OpenCourseWare Konsorsiyumu
WikiEducator
Cape Town AEK Bildirgesi
OER Commons
Wiley
Opening Up Education yayınlandı
Bağlantıcılık ve Bağlantılı Bilgi
KAÇD
AÇD nedir?
OpenStax
UNESCO AEK Paris Bildirgesi
OERu
UNESCO 2. Dünya AEK Kongresi
UNESCO AEK Tavsiyesi
UNESCO’nun AEK Dinamik Koalisyon’u kurmas
The Council of Chief State School Officers, CC BY 4.0. Müzik: The Zeppelin, yaratıcı Blue Dot Session
Open Educational Resources: The Education Ecosystem Comes to Life. opensourceway CC BY-SA 2.0
David Wiley. Slayt. CC BY 4.0